25 jaar Heemtuin Presikhaaf

heemtuin jeneverbes

Roggelelie en tabak
Nu na ruim 25 jaar is de heemtuin een lust voor het oog met zijn akkertjes waarop oude gewassen staan of waar de roggelelie soms nog bloeit en wie kent niet de akker(on)kruiden als klaproos en korenbloem die ons aan vroegere zomers doen denken. Elk jaar probeerde de beheerder Ruud Bokhove de werkgroep Heemtuin van het IVN te verrassen met een nieuw of oud gewas. Zo heeft hij jaren geleden eens tabak gezaaid, wat uiteraard geweldig opkwam en een dankbaar kruid was om er iets over te vertellen. Na enig uitzoeken bleek eenderde van de Arnhemse bevolking rond het jaar 1800 te leven van de tabaksteelt. Het laatst bekende tabaksveldje van Arnhem lag in Rijkerswoerd en verdween in 1920.
Rob Graat de opvolger van Ruud Bokhove heeft in 2008 een landschap toegevoegd: de ruïne.

De beek
Door de heemtuin loopt een beek die ontspringt aan de andere kant van de spoorlijn en die door middel van een kunstmatige onderdoorgang in de heemtuin uitkomt. Deze beek is de levensader van de heemtuin, eigenlijk de rode draad waar zich de landschappen omheen kronkelen. Het eerste stuk is het een bosbeek om vervolgens even onder een gasleiding door te duiken om daarna als voeding voor de vijver en moeras te dienen, tenslotte verlaat de beek de heemtuin om aan de andere kant van de weg in de vijvers van park Presikhaaf uit te monden. Op de plek waar je de beek uit heemtuin kunt zien verdwijnen heeft de beheerder een stuwtje gemaakt waardoor tussen oktober en april het water wordt gestuwd en er een heuse mini-uiterwaard ontstaat met de begeleidende flora. heemtuin akker

Natuurlijke omgeving
Planten die uit hun natuurlijke omgeving zijn verdwenen of bijna niet meer voorkomen, kunnen in de heemtuin nog bewonderd worden. Ze staan niet, zoals in een kwekerij op een bed met een nummer, maar in hun eigen omgeving zoals ze in het wild voorkomen. De orchideeën zijn hiervan een goed voorbeeld. Je zult ze moeten zoeken tussen de andere planten en als ze gevonden worden geeft dat meer voldoening dan wanneer ze opgelijnd in een bed staan.

Het begin
Al in 1973 wordt een plan geopperd om in Arnhem een instructieve tuin in te richten. Het moet een samenwerking worden tussen het IVN, schoolbiologen en gemeentelijke diensten. Als vestigingsplaats kiest men voor een terrein bij de kinderboerderij Presikhaaf aan de Ruiterberglaan.
Het plan ligt klaar, samen met een begroting maar helaas de gemeente heeft op dat moment andere prioriteiten en het project verdwijnt in de kast.
Het duurt tot 1981 voordat Arnhem over een heemtuin beschikt maar dan wel één die de toets der kritiek kan doorstaan. Er zijn een twaalftal landschapjes aangelegd die in Gelderland voorkomen, inclusief dijken met hun kenmerkende begroeiing. Zo zijn onder meer een moeraslandschap, een eiken- haagbeukenbos, een houtsingel, akkers, een dijklandschap, een bospoel en een heidelandschap.

Rondleidingen
In de zomermaanden zijn er diverse rondleidingen onder leiding van een IVN-gids. De verschillende landschappen bieden in het bloeiseizoen steeds weer andere bloemen en het bijbehorende verhaal. Het programma voor 2010 staat op de heemtuinactiviteitenpagina.

Terug naar vorige pagina